Gebelikte Vitamin Gereksinimi

admin

Administrator
Yönetici
Üye
Katılım
22 Ara 2019
Mesajlar
34
Gebelikte Vitamin Gereksinimi

Gebelik süresince kan üretimi ve hücre yenilenmesi için vitaminler gerekmektedir. Özellikle suda eriyen vitaminlerin arttırılması önerilirken, yağda eriyen vitaminlerde ise değişikliğin az olması önerilmektedir.

A vitamini, hücrelerin ve fetüsün normal gelişimini yapabilmesi için gereklidir. Yapılan çalışmalarda fetüsün büyüme durumu ve A vitamini arasında önemli korelasyonlar bulunmuştur. Özellikle gebelikte A vitamininden yetersiz beslenmenin prematüre doğum sıklığını artırmada önemli bir faktör olduğu sonucuna varılmıştır.

A vitamini yetersizliğinde protein sentezi olumsuz yönde etkilenir. Bu durumda tiroksin yapım hızı azalır. Bu durum embriyonun büyüme ve gelişmesinde önemli rol oynar. Hücre nükleusunda retinoik aside özgü reseptörler vardır. Bu reseptörler genlerle etkileştiğinden hücre bölünmesinde ve farklılaşmasında önemli rol oynar. Prematüre doğumların yanı sıra, düşük doğum ağırlıklı bebekler, görme kusurları ve mikrosefali gibi hastalıklar da görülmektedir.

A vitamini sosyo-ekonomik düzeyi düşük toplumlarda, risk grubu olarak belirlenen gebe ve emziren annelerde yetersizliğine çok sık rastlanan besin öğesidir. Yapılan araştırmalarda bu tür toplumlardaki prenatal dönemdeki A vitamini takviyelerinin gebe kadınların sağlığı üzerinde olumlu etki yaptığı ve ölüm oranlarında azalma sağlandığı görülmüştür.

Ancak, gebelikte özellikle ilk üç ayda yüksek doz A vitamini alınması bebeğin gelişimini olumsuz etkiler. Düşükler, fetüste yarık damak, konjenital kalp, hastalıkları ve doğum anomalileri meydana gelebilmektedir.

Doğal kaynaklardan sağlanan A vitamini gebe kadın için yeterlidir. Gereksinmenin birkaç katı A vitamini alınması fetüsün sinir sistemini de olumsuz olarak etkilediği ifade edilmektedir. Gebe kadınlara önerilen A vitamini gereksinmesi günlük 770 mcg’dır.

D vitamini de gebelik öncesine göre fazla değişiklik göstermez. Ancak, fetüsün gelişimi ve kalsiyum depolanması için 24 yaşın üzerindeki gebe kadınlara 5 mikrogram ek D vitamini almaları önerilmektedir. Önerilen günlük D vitamini 10 mcg’dır (400 IU).

Gebe kadın için önerilen E vitamini gereksinmesi 15 mgr’dır. K vitamini eklenmesine gerek görülmemektedir (90 mcg).

Gebelik süresince suda eriyen vitaminlere olan gereksinim artmaktadır. Tiamin, riboflavin ve niasin artan enerji gereksinimi ile artış göstermektedir. Gebe kadınların günde 1.4 mgr tiamin ve riboflavin gereksinimi vardır.

Enerji gereksinimine paralel olarak niasin gereksinmesi de artış gösterir. Gebelikte östrojenin artması sonucu hormonları kontrol altında tutabilmek için triptofandan niasin sentezlenir. Bu nedenle gebe kadınlarda niasinin metabolizma ürünlerinin atımı fazla olduğundan gereksinim artar. İyi kaliteli protein alınması, niasine olan gereksinimi azaltmaktadır. Günlük gereksinim 18 mgr’dır.

B6 vitamini protein metabolizması ile ilgili olduğundan diyetteki protein miktarının artışına paralel olarak bu vitamininde artırılması gerekmektedir. Gebe kadınların günde 1.9mgr. B6 vitamini yeterlidir.

Gebe kadınlarda alınması gereken en önemli B grubu vitaminlerinden biri de folik asittir. Gebeliğin ilk haftalarında folatın yetersiz alınması bebeğin gelişimine olumsuz etkide bulunmaktadır. Çünkü, bu vitamin DNA ve RNA sentezi için gereklidir.

Folik asit alyuvarların oluşumuna katkıda bulunduğu gibi fetüsün hızlı gelişmesini de sağlayan bir vitamindir. Gebelikte, kan hacmindeki artış nedeniyle folik asit gereksinimi yaklaşık olarak ikiye katlanmaktadır. Bebeğin embriyonik ve fetüs devrelerinde sinir hücrelerini düzenleyerek Nöral Tüp Defekti (NTD) (beyinde ve omurilikte)nin önlenmesine yardım eder.

Yapılan araştırmalar embriyonik dönemde yeterli folik asit sağlanamaması durumunda NTD’nin en önemli oluşum nedeni olarak görülmektedir.

Folik asidin gebelik süresince yeteri kadar sağlanamadığı durumlarda prematüre doğumlar ve megoloblastik anemi ile karşılaşıldığı yapılan araştırmalar sonucunda görülmektedir. Ayrıca gebe kadınlarda folik asit yetersizliği omurga kanalının arka duvarının bir kısmının açık kalması (spina bifida) gibi doğum kusurlarına da yol açmaktadır.

Gebelik süresince günde 600 mcg folik asit alınması gereksinimin karşılanması için önerilmektedir.

Annenin B12 depoları, bebeğin gereksinimlerini karşılasa bile bu vitaminin artırılmasına gerek vardır. Özellikle bitkisel kaynaklı yiyecekleri fazla tüketen gebelerde bu konu daha önemlidir. Yetersiz alındığında pernisiyöz anemi oluşur. Yetişkinlerde 2.4 mcg/gün olan gereksinime gebelerde 2.6 mcg/gündür.

Gebe kadınların günde 90 mgr C vitamini almaları önerilmektedir. Özellikle folik asidin vücutta kullanımı için C vitamini ihtiyacının karşılanması çok önemlidir. Besinlerin hazırlama, pişirilme ve saklanmaları esnasında C vitamini önemli oranda kaybolur. Demir kalsiyumun kullanımı için de gerekli olan bu vitaminden zengin besinlerin hazırlanmasında gereken özen gösterilmelidir.

Gebe bir kadının hem kendi sağlığını, hem de bebeğin gelişimini ve sağlığını koruyabilmesi artan besin öğelerinin karşılanabilmesi ile mümkündür. Gebe bir kadının artan besin öğesi gereksinimlerini karşılayabilmesi için günlük:

  • 2 su bardağı kadar süt veya yoğurt,
  • 2 kibrit kutusu kadar peynir,
  • 3-4 porsiyon et, tavuk, balık,
  • 1 porsiyon yumurta, kurubaklagiller,
  • 5-7 porsiyon taze sebze ve meyveler,
  • Hiç veya 4-6 dilim ekmek, (ağırlık artışına göre)
  • Hiç veya 2-3 porsiyon pirinç, bulgur, makarna vb (ağırlık artışına göre) tüketmesi yeterlidir.
 
Üst