OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE BESİN ÖGESİ GEREKSİNİMİ

admin

Administrator
Yönetici
Üye
Katılım
22 Ara 2019
Mesajlar
34
OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE BESİN ÖGESİ GEREKSİNİMİ

  • Okul öncesi dönem oyun çağı olarak da adlandırılır. Çocuğun yaşamında çok önemli değişimlerin yaşandığı bir dönemdir. Bu gelişim ve değişim çocuğun alışkanlıklarının değişiminde de etkili olmaktadır. Okul öncesi dönem taklit dönemi olarak da adlandırılır. Bu nedenle ailenin beslenme alışkanlıkları, çocuğun beslenme alışkanlıklarını doğrudan etkilemektedir.
  • Ülkemizde tombul olan çocuk sağlıklı olarak adlandırılmaktadır. Tombul olma ileri yaşlarda obeziteye zemin hazırlar. Tombul olma sağlık belirtisi değildir.
  • Okul öncesi dönemde çocuğun aktif olması daha önemlidir. Çocuğun aktif olması çoğunlukla sağlık belirtisi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle bu yaşlardaki çocuğun sağlığı ileri yaşlarda karşılaşılabilecek hastalıklar açısından çok önemlidir.
  • Okul öncesi döneminde çocuğu olan ailelerin sağlıklı beslenme konularında eğitilmesi sadece aile için değil, çocuk sağlığı açısından da önemlidir. Sağlık bakanlığı tarafından Türkiye’deki 1-6 yaş arası çocuklar için önerilen günlük besin ögesi miktarları şöyledir:
Protein gereksinimi
  1. Okul öncesi dönem için kilogram başına 1-2 gr protein yeterlidir. Günlük tüketilen proteinin yarısı hayvansal kaynaklı olmalıdır. Et, tavuk, balık, yumurta iyi kaliteli proteinlerdir.
  2. Okul öncesi döneminde iyi kaliteli hayvansal proteinlere her gün yer verilmesi büyümenin sürdürülmesi açısından önemlidir. Bitkisel proteinlerden kuru baklagiller ve yağlı tohumlar (fındık, fıstık, ceviz, badem vb.) çocuğun beslenmesinde önemli bir yer tutmaktadır.
  3. Bitkisel ve hayvansal proteinlerin birlikte yer aldığı yemekler çocuğun sağlığı açısından önemlidir. 1-3 yaş arası dişlerin tamamlanmaması ve ağız kaslarının gelişememesi vb. nedenlerle parça et vb. besinleri yemekte güçlük çekerler. Etin kıyma olarak veya küçük parçalar halinde kullanılması yemeğin yenilmesini kolaylaştırır. 4. yaştan itibaren çiğneme fonksiyonu düzelir. Günlük enerjinin %15-20’si proteinden sağlanmalıdır.
Yağ gereksinimi
  1. Yağlar kalori değeri yüksek besinlerdir. Yağlar kalori dışında yağda eriyen ADEK vitaminlerinin de en iyi kaynağıdır. Sağlıklı büyümek için gerekli vitaminler yağların bileşiminde bulunur. Bu nedenle yağların belirli oranlarda yemeklerin bileşiminde bulunması gerekir. Bitkisel sıvı yağlar ve tereyağının çocuğun beslenmesinde belirli oranlarda yer alması gerekir.
  2. Bitkisel sıvı yağlardan omega-3 yönünden zengin zeytinyağı çocuğun sağlıklı büyümesi ve gelişmesi açısından çok önemlidir. Günlük enerjinin %25-30’unun yağlardan sağlanması gerekir. Yağlı besinlerin fazla alınması obeziteye neden olur. Atıştırmalık olarak tanımlanan cips, kraker ve pasta vb. tür besinlerin bileşiminde yağ oranının çok fazla olduğu unutulmamalıdır.
Karbonhidrat gereksinimi
  1. Protein, yağ dışında temel enerji kaynağı karbonhidratlardır. Günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidrattan karşılanması gerekir. Karbonhidrat kaynağı şeker, şekerleme, bisküvi, çikolata vb. şeklinde olmamalıdır.
  2. Tam buğdaydan yapılmış hamur işleri, bulgur, makarna vb. besinler tercih edilmelidir. Bu tür besinler öğün arasına yerleştirilmelidir.
  3. Çocukların çok sevdiği bu tür besinlerin süt, peynir, kıyma vb. karışımları şeklinde hazırlanması besinlerin kalitesini artırır.
  4. Bitkisel besinlerin yapısında bulunan sindirim enzimleri ile parçalanamayan kısmına posa adı verilmektedir. Sağlıklı dışkılama için günde 10-12 gr kadar posa önerilmektedir. Posa sindirim sisteminin sağlıklı çalışması açısından çok yararlıdır. Özellikle kuru baklagillerin bileşiminde (kuru fasulye mercimek vb.) posa bol olarak bulunur. Haftada en az 2 kez bu tür besinlere yer verilmesi gerekir. Posanın diğer kaynağı ise sebze ve meyvelerdir. Günde en az bir porsiyon sebze veya meyve alınması, mümkünse bir porsiyonun çiğ olarak tüketilmesi gerekir. Bu şekilde sebze ve meyvelerin bileşiminde bol olarak bulunan A, C vitaminleri vb. besin ögelerinden daha çok yararlanabilir.
Vitamin ve mineral gereksinimi
  1. Okul öncesi dönemdeki çocuğun sağlıklı büyüyebilmesi için yağda eriyen A D E K vitaminlerini ve suda eriyen B grubu ve C vitaminini alması gerekir. Bebeklik döneminden sonra yetişkinlerin beslenme düzenine alışmaya çalışan okul öncesi dönemindeki çocuklarda vitamin eksiklikleri yaygın olarak görülmektedir.
  2. Süt çocukluğu döneminden sonra ek besinlere geç başlanması yeterli vitamin ve mineral alımını engellemektedir. Vitamin eksikliği durumunda çocuklarda büyüme geriliği görülmektedir. Bu tip çocuklarda bağışıklık sisteminin zayıflamasına paralel olarak hastalıklara kolay yakalanma ve uzun süreli iyileşememe gibi sağlık sorunlarından olumsuz yönde etkilenme oldukça yaygındır.
  3. Mineral maddeler de diş ve kemik gelişiminin yanı sıra vücudun sağlıklı çalışmasında birçok metabolik sürecin gerçekleşmesinde rol almaktadır. Vitaminler ve mineral maddeler yeterli miktarlarda alındığı zaman çocuk sağlıklı olarak yaşamını sürdürebilir. Vitaminlerin ve mineral maddelerin yeterli ve dengeli olarak sağlanabilmesi, temel besin gruplarının belirli oranlarda her gün düzenli olarak alınması ile gerçekleşebilir.
 
Üst